پولینو: امروز شاهد تغییراتی در رأس مدیریت دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی بودیم و «رضا مسرور» از سمت خود برکنار شد. بر اساس اطلاعیه رسمی وزارت اقتصاد، گفته میشود «حسین فردوسی»، معاون توسعه مدیریت وزارت امور اقتصادی و دارایی، بهعنوان سرپرست موقت این دبیرخانه منصوب شده است.
دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، بهعنوان بازوی اجرایی و هماهنگکننده سیاستهای مرتبط با مناطق آزاد کشور، یکی از نهادهای کلیدی در ساختار اقتصادی ایران محسوب میشود. این دبیرخانه وظیفه دارد میان دولت، مناطق آزاد و بخش خصوصی نقش تنظیمگر و تسهیلگر ایفا کند و در سالهای اخیر نیز بهدلیل اهمیت جذب سرمایهگذاری خارجی، توسعه صادرات و مدیریت مقررات تجاری، همواره در کانون توجه بوده است.
در همین چارچوب، هرگونه تغییر مدیریتی در سطح دبیر این دبیرخانه، بهطور مستقیم با انتظارات فعالان اقتصادی و سیاستگذاران گره میخورد و معمولاً بازتاب گستردهای در فضای رسانهای و تحلیلی دارد. بهویژه در شرایطی که مناطق آزاد با مجموعهای از چالشها از جمله نوسانات مقرراتی، محدودیتهای زیرساختی و رقابت منطقهای مواجه هستند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، «مسرور» که پیش از این مسئولیت دبیرخانه را بر عهده داشته، در دوره مدیریت خود با پروندههای متعددی در حوزه بازآرایی ساختار مناطق آزاد، اصلاح فرآیندهای اداری و تلاش برای افزایش کارآمدی این مناطق روبهرو بود. با این حال، ارزیابی عملکرد او در میان تحلیلگران یکدست نیست و برخی بر این باورند که بخشی از اهداف اعلامشده در دوره مسئولیت او بهطور کامل محقق نشده است، در حالی که گروهی دیگر، محدودیتهای ساختاری و شرایط کلان اقتصادی را عامل اصلی کندی اصلاحات میدانند.
در سوی دیگر، نام «حسین فردوسی» بهعنوان سرپرست موقت مطرح شده است؛ فردی که در جایگاه معاون توسعه مدیریت وزارت امور اقتصادی و دارایی فعالیت دارد و سابقه حضور در حوزههای مدیریتی و اجرایی مرتبط با ساختارهای اقتصادی دولت را در کارنامه خود ثبت کرده است. در صورت تأیید رسمی این انتصاب، او بهصورت موقت مسئولیت هماهنگی و اداره امور دبیرخانه را بر عهده خواهد داشت تا روند انتقال مدیریت و تعیین گزینه نهایی طی شود.
شانسهای جانشینی مسرور
در چنین فضایی، سه نام بیشتر از بقیه تکرار میشود؛ هرکدام با یک مدل مدیریتی متفاوت، یک سابقه اجرایی جدا و البته یک نوع «خوانش خاص» از مفهوم توسعه.
در صدر این فهرست، نام علیاصغر مونسان قرار دارد؛ مدیری که تجربه وزارت در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی را در کارنامه دارد. مونسان در دوره مسئولیت خود تلاش کرد گردشگری را از یک حوزه کمجان اداری به یک موتور اقتصادی تبدیل کند، هرچند واقعیتهای اقتصاد کلان و محدودیتهای ساختاری اجازه ندادند همه اهداف او به شکل کامل اجرا شوند. طرفدارانش میگویند او «زبان دولت مرکزی» را خوب میفهمد؛ یعنی دقیقاً همان چیزی که در دبیرخانهای مثل مناطق آزاد، همیشه یک مزیت جدی محسوب میشود. کارشناسان شانس او را بیشتر میدانند چون سابقه چهار سال مدیر عاملی منطقه آزاد کیش را نیز در کارنامه دارد.
در رتبه بعد، نام غلامرضا سلیمانی دیده میشود؛ چهرهای تکنوکرات که سابقه مدیریت در بیمه مرکزی را دارد. او از آن جنس مدیرانی است که با عدد و نمودار راحتتر از تیتر و مصاحبه کنار میآیند. مزیت اصلی او، نگاه تنظیمگر و تجربه در مدیریت ریسک سیستمهای مالی است؛ چیزی که در ساختار مناطق آزاد، بهخصوص در بخش جذب سرمایهگذاری و مدیریت مقررات، میتواند مهم باشد. با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند او در فضای اجرایی کلان و سیاستگذاری بینبخشی کمتر دیده شده و همین موضوع ممکن است در رقابت نهایی یک نقطه ضعف تلقی شود.
اما شاید بحثبرانگیزترین نام در این فهرست، حسین فروزان باشد؛ مدیری که مستقیماً از دل ساختار مناطق آزاد میآید. سابقه مدیریت در منطقه آزاد ماکو باعث شده او نسبت به دو گزینه دیگر، «زیستبوم مناطق آزاد» را از نزدیکتر لمس کرده باشد؛ از چالشهای زیرساختی گرفته تا پیچیدگیهای جذب سرمایه و تعامل با نهادهای محلی و ملی. حامیان او معتقدند همین تجربه میدانی، یک مزیت جدی است، چون دبیرخانه مناطق آزاد نهادی نیست که فقط با گزارشهای تئوریک اداره شود. منتقدان اما میگویند دامنه دیدهشدن ملی او محدودتر است و در رقابتهای سطح بالای مدیریتی، این مسئله میتواند تعیینکننده باشد. با این حال از نظر تحریریه ما ، او شانس چندانی ندارد.
